De Scan Lerende Organisatie, gelanceerd tijdens het jaarlijkse congres van het Platform Samen Opleiden op 16 april 2026, besteedt nadrukkelijk aandacht aan Samen Opleiden in de school. De scan ondersteunt scholen in het primair en voortgezet onderwijs bij hun ontwikkeling tot een lerende organisatie. Het is een ontwikkelingsgericht instrument dat helpt om inzicht te krijgen in waar de school staat en welke stappen gezet kunnen worden in de verdere ontwikkeling.
Teams brengen eerst op hoofdlijnen hun positie in kaart op zeven samenhangende dimensies van de lerende organisatie, zoals teamleren, samenwerking en onderzoekscultuur. Vervolgens kiezen zij één dimensie om meer de diepte in te gaan, ze bekijken de subdimensies en bepalen hun ontwikkelfase en kiezen een of meer subdimensies waarmee ze aan de slag willen. Dit proces leidt tot een gezamenlijk actieplan en maakt ontwikkeling in de tijd zichtbaar.
Voor opleidingsscholen is een specifieke uitbreiding toegevoegd. Per dimensie is een extra subdimensie ontwikkeld die gericht is op Samen Opleiden. Deze subdimensie is gebaseerd op het kwaliteitskader Samen Opleiden & Professionaliseren en vertaalt de waarborgen uit dit kader naar de praktijk van de leerwerkplek.
Deze toevoeging maakt zichtbaar dat opleidingsscholen niet alleen lerende organisaties zijn voor hun eigen medewerkers, maar ook voor studenten en startende leraren. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de kwaliteit van begeleiding, de verbinding tussen theorie en praktijk en de mate waarin studenten actief deelnemen aan het leren binnen het team.
Door de scan te gebruiken in combinatie met de subdimensie Samen Opleiden ontstaat een geïntegreerd beeld van de school als lerende organisatie én als opleidingsplek. Dit helpt scholen om gerichter te werken aan hun ontwikkeling en om de kwaliteit van het werkplekleren en de begeleiding van studenten te versterken.
In de loop van 2026 verschijnt een handreiking waarin wordt toegelicht hoe onderwijsregio’s en partnerschappen de Scan Lerende Organisatie kunnen inzetten en benutten binnen hun opleidingsinfrastructuur . Deze handreiking richt zich op het versterken van het gezamenlijk leren bij het Samen Opleiden. Eind 2026 vervangt de Scan Lerende Organisatie de scan Samen Opleiden en de digitale leeromgeving Onderzoekscultuur voor scholen en opleidingen. In de zomer van 2026 verschijnt er ook een versie van de Scan Lerende Organisatie voor besturen van scholen.
De scan is ontwikkeld door Annemarie Neeleman (lector Onderwijskundig leiderschap in lerende onderwijsorganisaties, Hogeschool Rotterdam) en Anje Ros (lector Goed leraarschap, goed leiderschap, Fontys Hogeschool), in samenwerking met Ontwikkelkracht en het Platform Samen Opleiden & Professionaliseren.
