Het Platform is een initiatief van de PO-Raad, VO-raad, de MBO Raad en de lerarenopleidingen

Werkplekleren & curriculum

vo
Praktijkvoorbeelden
'Samen opleiden prioriteit voor iedereen in de school'

Volgens Chris Kroeze, die zijn proefschrift schreef over begeleiding bij het opleiden in de school, leren studenten het meeste wanneer verschillende begeleiders in de opleidingsschool bijdragen aan hun ontwikkeling. Verderop in het verhaal komt het perspectief van drie opleidingsscholen op het opleiden van studenten op de werkplek aan de orde.

vo
Publicaties & Links
Het transformatorhuisje

Hoe kan het complexe proces van het opleiden van aanstaande leraren op de werkplek zichtbaar worden gemaakt? En hoe kun je als opleider verdieping aanbrengen in het leren van studenten? Aan de hand van inzichten en methodieken in het opleiden van aanstaande leraren op de werkplek ontrafelen Bob Koster en Judith Stappers de complexiteit van het werkplekleren. De lezer wordt uitgedaagd het leren van aanstaande leraren te verdiepen aan de hand van de metafoor van het ‘Transformatorhuisje’, waarin hoogspanning wordt omgezet in laagspanning.

po vo
Publicaties & Links
Een samenhangend curriculum ontwerpen in de driehoek

Hoe kunnen partnerschappen Samen Opleiden een gezamenlijk curriculum vormgeven dat recht doet aan beide contexten én aan de leervragen van de student? In het ontwerpnetwerk ‘Een curriculum in samenhang’ zijn trio’s van studenten, schoolopleiders en instituutsopleiders uit het primair en voortgezet onderwijs op zoek gegaan naar antwoorden op deze vraag. In deze publicatie vertellen de deelnemers en de begeleiders over hun ervaringen en de uitgangspunten die het ontwerpnetwerk heeft opgeleverd. Ook wordt een handreiking gedaan om partnerschappen Samen Opleiden te stimuleren zelf aan de slag te gaan met het implementeren van de werkwijze van het ontwerpnetwerk.

mbo
Publicaties & Links
Leren voor Duurzame Ontwikkeling Een pedagogische opdracht voor de lerarenopleidingen en opleidingsscholen

In dit hoofdstuk uit kennisbasis voor lerarenopleiders worden de uitgangspunten van het UNESCO concept Leren voor Duurzame Ontwikkeling vanuit een historisch perspectief uiteengezet om vervolgens de verbinding te leggen met (beroepsgerichte) kennisverwerving en zelfontplooiing van leraren (in opleiding) en hun leerlingen en studenten. [2018]

vo mbo
Publicaties & Links
Internationale reviewstudie werkplekleren in het beroepsonderwijs

Werkplekleren is een belangrijk onderdeel van het curriculum in het Nederlandse beroepsonderwijs. In alle opleidingen binnen de beroepsonderwijskolom (vmbo, mbo en hbo) heeft buitenschools leren binnen arbeidsorganisaties een belangrijke plek – met name omdat het oefenen in de reële beroepspraktijk als noodzakelijk wordt gezien voor het aanleren van beroepsvaardigheden. In dit artikel is het antwoord op de vraag geformuleerd: ‘Wat zijn effectieve elementen van werkplekleren om jongeren goed voor te berieden op een beroep, dan wel toe te leiden naar een beroep?’

mbo
Publicaties & Links
Een wegwijzer voor mbo-scholen en lerarenopleiders

Om leraren voor het beroepsonderwijs op te leiden werken mbo-scholen en lerarenopleidingen samen. Werkplekleren vormt daarin een centraal onderdeel. In dit artikel uit het blad Profiel buigen experts uit mbo en hbo zich over vier dilemma’s bij het samen beoordelen van werkplekleren.

po
Kwaliteitsreeks
Het werkplekcurriculum in de school: opleiden op de werkplek

Leren op de werkplek is de kern van het werkplekcurriculum van de lerarenopleiding. In het eerste katern ‘Het werkplekcurriculum in de school: leren op de werkplek’ ( 2016) van Jeroen Onstenk is beschreven wat scholen kunnen doen om het leren van (aankomende) leerkrachten te (h)erkennen en effectief in te richten. In het tweede katern over het werkplekcurriculum gaat hij in op de rol van de begeleiding. Hoe kan het leren van de student op de werkplek worden (h)erkend, georganiseerd, begeleid en gestimuleerd?

vo
Kwaliteitsreeks
Werken met leerwerktaken

Hoe stimuleren en ondersteunen we studenten om tijdens het werkplekleren theorie en praktijk op een natuurlijke manier te integreren, zodat zij goede docenten worden? Die vraag heeft de Academische Opleidingsschool Alliantie VO & Notre Dame beantwoord met de ontwikkeling van de zogenoemde ‘leerroutekaart’, een werkwijze die studenten ondersteunt om een natuurlijk leerproces te doorlopen. Leerwerktaken en reflectie spelen een belangrijke rol in de werkwijze. Om goede docenten te worden, voeren studenten van studiejaar 2 en 3 tijdens het werkplekleren leerwerktaken uit, waarin zij theorie en praktijk met elkaar verbinden. Dit katern beschrijft de werkwijze. De tekst is geschreven op basis van een interview met Audrey de Booij, instituutsopleider van Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN).

po
Kwaliteitsreeks
Praktijk en theorie verweven en verbinden

Theoretische kennis en de praktijkervaringen van studenten zoveel mogelijk met elkaar verweven en verbinden. Dat is de inzet van het curriculum van de Nieuwste Pabo in Sittard dat in samenwerking met het veld is ontwikkeld. In dit katern beschrijft Paul Hennissen dit nieuwe curriculum, waarin de zogenoemde ABC-ritmiek, online bloggen, intersubjectief beoordelen en leren van elkaar in communities centraal staan.

po
Praktijkvoorbeelden
Een leven lang leren met een dynamisch curriculum

In deze presentatie legt de HAN PABO uit hoe zij aankomend leraren trainen om een leven lang te leren met een dynamisch curriculum.

po vo
Publicaties & Links
Interview de nieuwste pabo

In het curriculum van de Nieuwste Pabo in Sittard is het leren op het instituut en in de school systematisch afgewisseld. De studenten zijn 40% van de opleidingstijd op de werkplek. Zij worden begeleid en beoordeeld door de mentor, de schoolopleider en de instituutsopleider. In de laatste jaren van de opleiding participeren de studenten op de basisscholen in Communities of Practice. Verschillende betrokkenen vertellen over de ervaringen.

po
Kwaliteitsreeks
Omgaan met professionele identiteitsspanningen op de werkplek

Deze katern van Jeannette Geldens gaat over het omgaan met ‘professionele identiteitsspanning’: wat je als persoon belangrijk vindt (aardig gevonden worden door je leerlingen) botst met wat je belangrijk vindt in het werk (streng zijn). Veel leraren, en zeker aanstaande en beginnende leraren, hebben last van zulke spanningen.

vo
Kwaliteitsreeks
Werkplekleren bevorderen in de opleidingsschool

Dit katern gaat in op de vraag hoe het leren van de aanstaande leraar op de werkplek kan worden (h)erkend, georganiseerd, begeleid en gestimuleerd. We bespreken een aantal aspecten waar scholen zich op kunnen richten om het leren van studenten, en trouwens ook van de leraren, effectief in te richten. Uitgangspunt is dat leren in een werksituatie een eigen logica en dynamiek heeft, bepaald door de karakteristieken van de school als werkomgeving. Van: Anje Ros en Jeroen Onstenk

po vo
Kwaliteitsreeks
Factsheet Werkplekcurriculum

Leren op de werkplek is een centraal element binnen opleiden in de school. Ervaringen en onderzoeksresultaten maken echter duidelijk dat werkplekken niet automatisch rijke leeromgevingen zijn. Een werkplekcurriculum is een krachtig ‘instrument’ om het leren op de werkplek en de rijke werkplek-leeromgeving met elkaar te verbinden.

po vo
Publicaties & Links
De toekomst zal het leren!

Op woensdag 20 januari 2016 hield Miranda Timmermans haar lectorale rede De Toekomst zal het leren! Daarin vertelde ze dat leren op de werkplek voor zowel aanstaande, startende als zittende leerkrachten steeds belangrijker wordt. Voor de samenwerking tussen opleiding en scholen betekent dit dat het accent moet verschuiven van ‘opleiden in de school’ naar ‘in de school opleiden’.

po
Kwaliteitsreeks
Het werkplekcurriculum in de school: leren op de werkplek

Dit katern gaat in op leren op de werkplek als kern van het werkplekcurriculum. Het beschrijft wat scholen in de organisatie van werkactiviteiten kunnen doen om het leren van studenten, en ook van hun eigen leerkrachten, effectief in te richten. We bespreken twee belangrijke aspecten van de werkplek als leeromgeving: 1. De leermogelijkheden van het werk (‘affordances’) 2. De rol van de student/beginnende leerkracht (‘agency’). Van: Jeroen Onstenk

vo
Kwaliteitsreeks
Werkplekleren van aanstaande leraren

De afgelopen jaren is in het beleid rondom de lerarenopleiding veel aandacht geweest voor het organiseren en verbeteren van samenwerkingsrelaties tussen scholen en lerarenopleidingen. Daarmee is een flinke slag gemaakt; het wordt nu tijd de aandacht te richten op het leren van aanstaande leraren op en van de werkplek. Deze publicatie informeert opleiders over enkele actuele en relevante thema’s betreffende de potentie van de werkplek als leerplek en de aard van het werkplekleren van aanstaande leraren. Van: Bob Koster en Han Leeferink

po
Praktijkvoorbeelden
Opleiden in de school in de nieuwste PABO

Vijf jaar geleden ontwikkelde de Nieuwste Pabo in Sittard samen met het werkveld een nieuw curriculum, waarin opleiden in de school centraal staat. De studenten worden extra begeleid en beoordeeld en in de laatste jaren van de opleiding participeren de studenten op de basisscholen in Communities of Practice.

po
Kwaliteitsreeks
De focus: leren op de werkplek

Leren op de werkplek staat centraal in opleiden in de school. Dit katern door Eric Verbiest beschrijft hoe je de kwaliteit van de werkplek, waar niet alleen wordt gewerkt maar ook wordt geleerd, voorop zet. Het gaat daarbij zowel om het leren van de studenten als om het leren van de zittende leerkrachten. Van: Eric Verbiest

vo
Publicaties & Links
Inzet van leerwerktaken bij Werkplekleren 2

Onderzoek naar vraag, hoe wordt in de scholen met leerwerktaken gewerkt en hoe wordt dit door studenten en docentexperts ervaren? Van: ILS-HAN